انقلاب اسلامی تحولی عظیم در تمامی ساختارهای جامعه ایران بود.سیاست دفاعی ایران نیز بر اثر انقلاب در مسیر تازه ای قرار گرفته و گفتمان اسلامی تاثیر بسزایی در آن گذاشت.
انقلاب با شعار نه شرقی،نه غربی سیاست دفاعی اسلام گرایانه و مستقلی از شرق و غرب با هدف تامین امنیت نظام جمهوری اسلامی تعریف نمود.
این سیاست ها بر اساس ضرورت تثبیت انقلاب اسلامی و برای پاسخ به شرایط دفاعی و امنیتی حاصل از انقلاب بود. بر اثر انقلاب اسلامی،سه تحول مهم در هویت و ایدئولوژی نیروهای مسلح، ساختار یا ترتیب این نیروها و جهت گیری و رفتار راهبردی سیاست دفاعی به وقوع پیوست؛ لذا جمهوری اسلامی ایران از ابتدای انقلاب ،مبنای ثابت و مشخصی را با ماهیت تدافعی در سیاست دفاعی خویش داشته که بر اساس استقلال از ابرقدرت های شرق و غرب و اتکا به سیاست دفاعی اسلامی و ظرفیت های دفاع ملی خود بوده است.
اما این سیاست ایران چندان مطلوب ابرقدرت ها نبود و از این رو عراق به نیابت از این کشورها،جنگی را با هدف تضعیف یا براندازی جمهوری اسلامی به آن تحمیل نمود.
تهاجم عراق باعث غافلگیری دفاعی جمهوری اسلامی ایران شد.اما طولی نکشید که مقاومت مردمی در مناطق مرزی و تاخیر در حرکت ارتش عراق ،فرصت اتخاذ تصمیمات دفاعی مناسب را به وجود آورد.
از همان ابتدای جنگ،نخبگان تصمیم ساز ایران ،تهاجم عراق به ایران را به دلیل ماهیت انقلاب اسلامی دانسته و ماهیت عقیدتی به جنگ بخشیدند و به این ترتیب، روند و جهت گیری سیاست دفاعی را نیز تعیین نمودند.
لذا سیاست دفاعی جمهوری اسلامی در برابر این تجاوز، بر دفع تجاوز و حفظ تمامیت ارضی،حفظ و تضمین استقلال سیاسی و اثبات قدرت و صلابت اسلام قرار گرفت.همچنین ایران برای پایان جنگ، شروط خروج بی قید و شرط متجاوز از خاک ایران،تعیین و اعلام متجاوز،محاکمه و تنبیه متجاوز و ملزم کردن آن به پرداخت غرامت،و بازگشت پناهندگان عراقی به کشورشان اعلام و تا پایان جنگ نیز بر شرایط خویش پافشاری کرد.
راهبردهای دفاعی نیز برای دستیابی به اهداف سیاست های دفاعی در هر مقطع جنگ طراحی و اجرا گردیدند که به دلیل محدودیت منابع و امکانات دفاعی، در پیشبرد این اهداف به موفقیت نسبی دست پیدا کردند.
جمهوری اسلامی ایران در سیاست دفاعی خویش در این دوران به دنبال صلح،ثبات و آرامش در منطقه و جهان بود. روند سیاست های دفاعی جمهوری اسلامی ایران در این دوره نشان می دهد که این سیاست ها ماهیت تدافعی برای دفع تجاوز دشمن داشته و بر اساس الگوی دفاع همه جانبه که بر ظرفیت ها و توانمندی های ملی و مردمی اتکا دارد،قابلیت اجرا پیدا کرده است.
الگوی دفاع همه جانبه ، انسان محور بوده و بر نقش نیروهای مردمی در دفاع و امنیت تاکید دارد.
بنابراین مردمی سازی دفاع و امنیت از مهم ترین تغییراتی است که به واسطه جنگ تحمیلی در سیاست دفاعی ایران ایجاد شد.
جنگ تحمیلی هشت ساله این اعتماد به نفس را در تصمیم گیران ایجاد کرد که با اتکا به خود و بدون وابستگی به بلوک های قدرت،سیاست های دفاعی را تدوین و اجرا نمایند؛لذا مهم ترین ثمره این جنگ از نظر دفاعی،استقلال جمهوری اسلامی در ترسیم و تدوین سیاست دفاعی خویش بوده است.
در این جنگ جمهوری اسلامی با تکیه بر اصل نه شرقی،نه غربی به دفاع از موجودیت و تمامیت ارضی خویش پرداخت و با ارائه تعریفی مستقل از هویت دفاعی خویش ،در مقابل دو بلوک شرق و غرب ایستاد و هویت اسلام گرایانه خود را در معرض نمایش گذاشت.
البته پس از پایان جنگ،ایران نیازهای دفاعی خود را تغییر داد و بر اهمیت وجود یک نیروی دفاعی قدرتمند و سخت افزارهای نظامی و افزایش قدرت ملی برای تحقق اهداف سیاست دفاعی متمرکز شد.